Chiny – atomowy przełom III generacji

W 2017 roku chiński sektor energetyczny przekroczył rekordową wielkość 1770 GWe mocy zainstalowanych. Oznacza to dalszy, ponad 7,5 procentowy, wzrost w stosunku do roku 2016. Całkowita produkcja energii elektrycznej, osiągnęła rekordowy poziom 6,495 TWh. Rok 2018 przyniósł istotny przełom.

dr Łukasz Tolak –W 2012 roku chiński sektor energetyczny wyprzedził USA, stając się największym na świecie. W 2014 roku, udział energetyki chińskiej wynosił 21 proc. światowej produkcji energii elektrycznej. Niestety, mimo stosunkowo młodego wieku chińskich elektrowni, których prawie 70 proc. (865GWe), zostało zbudowanych w ciągu ostatniej dekady, struktura chińskiej energetyki ciągle opiera się na elektrowniach węglowych. W 2017 roku udział węgla w produkcji energii elektrycznej przekraczał wciąż 71,7 proc. (4,663TWh), przy ponad 1100 GWe mocy zainstalowanych. Stawia to Chiny w roli niechlubnego lidera w globalnej emisji CO2 do atmosfery. Czytaj dalej Chiny – atomowy przełom III generacji

Zaawansowane prace nad bronią hipersoniczną

Nowy wyścig zbrojeń

Rok 2018 można nazwać rokiem przełomu i przyspieszenia, w zakresie  systemów broni hipersonicznej  Pierwszym tego typu sygnałem było wystąpienie Władimira Putina, 1 marca, w końcówce kampanii wyborczej, wskazujące, że Rosja jest już blisko wprowadzenia do służby nowych systemów hipersonicznych (strategiczny Avangardi taktyczny Kindżał).

dr Łukasz Tolak –W perspektywie najbliższych pięciu lat należy się spodziewać wprowadzenia hipersonicznych rakiet samosterujących (3m22 Cyrkon). W ostatnich tygodniach pojawiły się informacje, że także USA przystępuje do bardziej zdecydowanych działań – koncern LM ma w możliwie krótkim terminie (kilku lat) opracować dwa systemy hipersoniczne. Waszyngton posiada spore doświadczenia na tym polu, dotychczas jednak amerykanie nie skupiali się na rozwoju gotowych systemów bojowych, a raczej na „badaniach podstawowych”, związanych z rozwojem kluczowych technologii – przykładem jest  X-51 Boeinga, którego testy trwają już od początku obecnej dekady. Czytaj dalej Zaawansowane prace nad bronią hipersoniczną

Iran – problem USA

Oczekiwane od wielu miesięcy, ubiegłoroczne wycofanie się USA z porozumienia atomowego z Iranem, nie było specjalnym zaskoczeniem dla specjalistów. Obecna administracja kontestowała traktat od wielu miesięcy, a rozwój sytuacji na Bliskim Wschodzie i rosnące napięcie między Iranem oraz Izraelem tylko przyspieszało to co i tak było nieuchronne.

dr Łukasz Tolak –Planowane wznowienie sankcji, które uderzają w gospodarkę Teheranu oraz tweeterowa retoryka prezydenta Donalda Trumpa, zdaje się wskazywać, że Waszyngton będzie próbował wymusić na Iranie zawarcie nowego porozumienia.  Pierwszy transza sankcji zaczęła obowiązywać od 7 sierpnia 2018 roku, a ich znaczące poszerzenie nastąpiło 4 listopada. Czytaj dalej Iran – problem USA

Potrzebna jest determinacja społeczności międzynarodowej

Nuklearne horyzonty

Opublikowany trzy miesiące temu raport Międzynarodowego Stowarzyszenia Przemysłu Jądrowego, przedstawiający globalne wyniki energetyki jądrowej za rok 2017, można nazwać dokumentem przesiąkniętym „wymuszonym optymizmem”. Przedstawione w nim dane, na pierwszy rzut oka, nie budzą niepokoju.

dr Łukasz Tolak –Pomimo ostatecznego wyłączenia większej ilości reaktorów (5), w stosunku do 4 nowowprowadzonych, i rezygnacji z budowy dwóch reaktorów w USA, zwiększyła się ilość dostarczonej energii elektrycznej oraz spadła mediana długości budowy nowych jednostek – do 58 miesięcy, z 72 w roku 2016. Czytaj dalej Potrzebna jest determinacja społeczności międzynarodowej

Geopolityczny przekaz Moskwy

Rosja pręży muskuły!

Według oficjalnych danych ministerstwa obrony rosyjskie, ćwiczenia Vostok-18, to największe tego rodzaju przedsięwzięcie od początku lat 80. XX wieku. Według różnych źródeł, w manewrach, które trwały do 17 września ur., miało uczestniczyć od 250 do niemal 300 tysięcy żołnierzy, 36 tysięcy czołgów i pojazdów mechanicznych, oraz około tysiąca samolotów i śmigłowców.

dr Łukasz Tolak –W manewrach uczestniczył także znaczący komponent sił zbrojnych Chin  i Mongolii. Nawet jeżeli rosyjskie źródła przesadzają – ćwiczenia mają także wymiar sztabowy i część sił została w koszarach – to skala może robić wrażenie. Rosyjska generalicja ćwiczy m.in. przerzut i operacje wielkich związków taktycznych, z błyskawicznym przerzutem sił powietrznodesantowych; wspaniały efekt psychologiczny, szczególnie, jeżeli weźmiemy pod uwagę że siły zaangażowane w manewry, ponad dwukrotnie przewyższają wielkość sił zbrojnych np. Wielkiej Brytanii, o polskich nie wspominając. Czytaj dalej Geopolityczny przekaz Moskwy

Ameryka kończy z INF – i co dalej?

Martwy traktat rozbrojeniowy

[Rosja] „łamie układ INF od wielu lat”. „Nie pozwolimy im łamać porozumienia i produkować broni, której nam robić nie wolno”. Tymi słowami prezydent Donald Trump usprawiedliwiał, w niedzielę 20 października br., decyzję o planowanym wycofaniu się USA z traktatu INF. Decyzja  zelektryzowała światową opinię publiczną i sprowokowała liczne komentarze specjalistów oraz polityków, wskazujących na możliwość powrotu rakietowego wyścigu zbrojeń, między Waszyngtonem i Moskwą.

dr Łukasz Tolak –Trzeba mieć jednak świadomość, że bez względu na ocenę działań amerykańskich, traktat jest już od dłuższego czasu właściwie martwą literą. Za jego złamanie odpowiedzialny jest Kreml, który wbrew zobowiązaniom wprowadził już do uzbrojenia lądowe systemy rakiet balistycznych i samosterujących, o zasięgu ponad 500 km. Czytaj dalej Ameryka kończy z INF – i co dalej?

Szyici kontra Sunici

Płonący Jemen

Trwająca od marca 2015 roku interwencja Arabii Saudyjskiej i zmontowanej przez nią koalicji, pchnęła trwający od lat konflikt w Jemenie na tory krwawej „wojny okopowej”, której końca nie widać. Akcja zbrojna, która miała być błyskawicznym sukcesem oraz przejawem skuteczności nowej strategii bezpieczeństwa Rijadu, zamieniło się już dawno w krwawy konflikt, rujnujący szanse na pokojową przyszłość Jemenu i grożący dalszą eskalacją.

dr Łukasz Tolak –Pośrednie zaangażowanie Stanów Zjednoczonych (USA) i innych państw zachodnich przedłuża jedynie tragedię ludności cywilnej, a także pogłębia rany, które będą wpływać na sytuacje w regionie przez dekady. Najbardziej oczywistym tłumaczeniem interwencji podjętej przez Saudów i ich sojuszników jest próba ograniczenia wpływów Iranu na Półwyspie Arabskim oraz uniknięcie „okrążenia” przez Teheran. Motywacja ta jest jednak tylko częścią bardziej skomplikowanego zestawu przyczyn stojących za działaniami Rijadu, mających swe źródła w zmieniającej się szybko sytuacji międzynarodowej, jak i wewnętrznej. Czytaj dalej Szyici kontra Sunici

Szczyt NATO w Brukseli 2018 – dylematy Europy

Lipcowe spotkanie przywódców Paktu Północnoatlantyckiego w Brukseli, został niejako przysłonięty przez pierwsze spotkanie Trumpa i Kima w Singapurze oraz groźbę wojny handlowej USA z Chinami i Unią Europejską. Cieniem na spotkanie szefów państw członkowskich NATO, położył się również szczyt Trump Putin w Helsinkach, zaplanowany tuż po Brukseli. Ze względu na sytuację geopolityczną na świecie oraz tzw. rosyjski ślad w kompani prezydenckiej USA, spotkanie z włodarzem Kremla przyciągnęło znacznie więcej informacyjnego szumu.

dr Łukasz Tolak – Warto jednak przyjrzeć się dynamice stosunków USA z europejskimi członkami NATO, bo ich jakość bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo Europy Środkowej, a tocząca się chwilami, w niedyplomatycznym stylu, dyskusja, będzie miała poważne konsekwencje dla Europy, jak również Sojuszu. Czytaj dalej Szczyt NATO w Brukseli 2018 – dylematy Europy

Pakistan – „nieco problematyczny” arsenał jądrowy

W okresie ostatnich kilkunastu miesięcy światowe media skupiają uwagę na Korei Północnej i jej dynamiczne rozwijanych programach: rakietowym oraz jądrowym. Wizja możliwej destabilizacji Azji Północno-Wschodniej, jak również konfliktu z użyciem broni masowego rażenia, zaprząta umysły specjalistów oraz opinii publicznej na świecie. Tymczasem niebezpieczeństwo jądrowej hekatomby, o potencjalnie globalnych konsekwencjach, jest udziałem Azji Południowej od kilku dziesięcioleci. 

dr Łukasz Tolak – Postępujący rozwój pakistańskiego arsenału jądrowego zdaje się wskazywać, że nie powinniśmy zapominać o Pakistanie, i szerzej Azji Południowej.  Pakistański program jądrowy, zapoczątkowany w latach 50. XX wieku, w fazę wojskową wszedł na początku lat 70., tuż po klęsce Islamabadu w wojnie bengalskiej. Czytaj dalej Pakistan – „nieco problematyczny” arsenał jądrowy

Klimatyczny zegar tyka

Fot: pixabay.com

Ostatnia zima była dla większej części USA oraz Kanady czasem tęgich mrozów i rekordowych opadów śniegu. W północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, jak również na amerykańskich preriach, temperatury osiągnęły wyjątkowo niski poziom.

dr Łukasz Tolak –Pierwszy tydzień Nowego Roku przyniósł burzę śnieżną na wschodnim wybrzeżu – od Maine po Florydę. W mieście Erie, w basenie Wielkich Jezior, w ciągu jednego tylko dnia spadło niemal 90 cm śniegu, a mroźne Bllizardy skuły lodem jeziora, rzeki, a także wybrzeże atlantyckie. Czytaj dalej Klimatyczny zegar tyka